هەڤاڵ شۆڕش جانسز (ئومید ئیسماعیلی)

ورمێ، ئەو شارە دێرین و پڕ لە بیرەوەرییەی باکووری ڕۆژژهەڵاتی کوردستان، لە دراوسێیەتی دەریاچەیەکدا کە سەدان ساڵە ئاوێنەی ئاسمان و شایەتحاڵی هەوراز و نشێوی مێژوو بووە، خاکێکە کە فەرهەنگ، زمان و یادەوەریی گەلانی جۆراوجۆر لە تان و پۆی ژیانیدا تێکەڵ بە یەکتر بوون. شارێک کە لە ڕەوڕەوەی ڕۆژگاردا، شکۆ و خەم، هیوا و خۆڕاگری پێکەوە ئەزموون کردووە و چەندین نەوەی لە ئامێزی خۆیدا پەروەردە کردووە. لە وەها نیشتمانێکدا و لەناو بنەماڵەیەکی کورد و دڵبەستە بە ڕەسەنایەتیی فەرهەنگی و ناسنامەی نەتەوەیی خۆی، شۆڕش جانسز_ئومێد ئیسماعیلی چاوی بە دنیا هەڵهێنا؛ ڕۆڵەیەک کە ژیان هەر لە ساڵانی سەرەتاوە، ڕوخسارە سەخت و بێ‌بەزەییەکەی خۆی نیشان دا. سەردەمی منداڵیی ئەو لەگەڵ خۆشگوزەرانی و ئاسوودەییدا تێکەڵ نەبوو؛ تەنیا سێ ساڵ دەرفەتی خوێندنی لە قوتابخانەدا هەبوو و دوای ئەوە ناچار بوو باری گرانی کار و بەرپرسیارێتی بخاتە سەر شانە لاوەکانی. بەڵام سەختیی ڕۆژگار نەیتوانی ڕووناکیی ناخی خامۆش بکات. لەناو شەکەتیی ڕۆژە درێژەکان و دژواریی دابینکردنی بژێویی ژیاندا، دڵنزمی، ڕاستگۆیی، کۆڵنەدان و هەستکردن بە بەرپرسیارێتی لە کەسایەتیدا ڕەگی داکوتا. ئەو لە نەوەیەک بوو کە ئازاری نەک لەناو کتێبەکاندا، بەڵکوو لە ناو جەرگەی ژیاندا ناسی؛ نەوەیەک کە پێش ئەوەی واتای دادپەروەری لە زمانی کەسانی ترەوە فێر بێت، تاڵیی نایەکسانیی بە هەموو بوونی خۆی چەشتبوو.

بۆ شۆڕش، کوردستان تەنیا ناوی خاکێک نەبوو؛ یادەوەرییەکی زیندوو بوو لە زمانی دایکدا، لە فەرهەنگی باوباپیران و لە هەستی پەیوەستبوون بە گەلێکەوە کە مێژووەکەی لەگەڵ خەونی ئازادیدا گرێ دراوە. هەر لە تەمەنی لاوییەوە ئاشنای گێڕانەوەی تێکۆشان و بەسەرهاتی ئەو مرۆڤانە بوو کە ژیانی خۆیان لە پێناو ئامانجەکانیاندا بەخشیبوو. لەدەستدانی ژمارەیەک لە کەسە نزیکەکانیشی کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر جیهانی ناوەوەی دانا و پرسیارکردن لە واتای ژیان، بەرپرسیارێتی و چارەنووسی کۆمەڵگەی لە مێشکیدا تۆختر کردەوە. سەرەنجام لە ساڵی ٢٠١٤ی زایینی (١٣٩٣ی هەتاوی)، بڕیارێکی دا کە ڕێڕەوی ژیانی بۆ هەمیشە گۆڕی؛ لە ژیانی ئاسایی پێشووی دوور کەوتەوە و ڕووی لە چیاکانی کوردستان کرد. لەو کاتەوە، چیا بۆ ئەو تەنیا جوگرافیایەک لە بەرد و تاشەبەرد نەبوو؛ بووە مەیدانێک بۆ تاقیکردنەوەی ئیرادە، خۆناسینەوە و ئەزموونکردنی پەیوەندییەکی نوێ لەگەڵ مرۆڤەکانی تردا. لە خواکورک، لەناو زستانە سەختەکان، ڕێگە دژوارەکان و ژیانی کۆمەڵایەتیی گەریلادا، ڕووبەڕووی جیهانێکی جیاواز بووەوە؛ جیهانێک کە تێیدا هەرەوەزی، متمانە، دیسپلین و بەرپرسیارێتیی هاوبەش، بەشێک بوون لە ئەزموونی ڕۆژانەی.

خواکورک، بەو لووتکە بێدەنگ و دۆڵە قووڵانەیەوە، بەشێکی گرنگ لە ساڵانی لاویی شۆڕشی لە یادەوەریی خۆیدا هەڵگرتووە. ئەو لەوێ خولەکانی پەروەردەی تێپەڕاند و لەو ساڵانەدا کە شەڕ و پێکدادانی چەکداری توند ببووەوە، لە پاڵ هەڤاڵەکانیدا ئامادەیی هەبوو. چیرۆکی ژیانی ئەو لە ساڵی ٢٠١٥ تا ٢٠١٩، گێڕانەوەی ساڵانێکی پڕ لە سەختی، نائارامی و بڕیاری چارەنووسسازە؛ ساڵانێک کە تێیدا مەودای نێوان هیوا و لەدەستدان هەندێک جار بە کورتیی چرکەساتێک بوو. بەتایبەت ڕووداوەکانی ساڵی ٢٠١٨ لە هەرێمی خواکورک، قۆناغێکی یەکلاکەرەوەی لە ژیانی ئەودا تۆمار کرد. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەوەی لە یادی کەسوکار و هەڤاڵەکانیدا لێی ماوەتەوە، تەنیا بیرەوەریی ئەو ڕۆژە پڕ لە ئاڵۆزییانە نییە؛ بەڵکوو سیمای مرۆڤێکە کە بە دڵنزمی، ڕاستگۆیی، دڵسۆزی و پێداگری لەسەر باوەڕەکانی دەناسرایەوە. مرۆڤەکان تەنیا بە ڕووداوەکانی کۆتایی ژیانیان ناناسرێن؛ حەقیقەتی هەر ژیانێک لە هەزاران ساتی بچووکدا شاراوەتەوە: لەو دەستەی بۆ یارمەتی درێژ دەکرێت، لەو متمانەیەی لە نێوان مرۆڤەکاندا دروست دەبێت، لەو بەرپرسیارێتییەی لە ئەستۆ دەگیرێت و لەو یادەوەرییەی کە تەنانەت دوای ساڵانێکی زۆریش لە دڵەکاندا ناسڕێتەوە.

سەرەنجام، لە ١٣ی تەممووزی ٢٠١٩ (٢٢ی پووشپەڕی ١٣٩٨)، شۆڕش جانسز ئومێد ئیسماعیلی، لە مەیدانی «شەهید بێریتان» سەر بە هەرێمی خواکورک، لە ئەنجامی هێرشێکی سەربازیدا گەیشتە کاروانی شەهیدان. ئەو ڕۆژە، پەڕاوی ژیانی مرۆڤێک داخرا کە لە کۆڵانەکانی ورمێوە هەستابوو، تامی تاڵی بێبەشیی چەشتبوو و ساڵانی لاویی خۆی لە ڕێگەی باوەڕەکانیدا بەسەر بردبوو. بەڵام کۆتایی ژیان، هەمیشە کۆتایی یادەوەری نییە. هەندێک ناو لە بێدەنگیی زەمەندا کاڵ نابنەوە؛ لە یادەوەریی ئەو مرۆڤانەی ئەوانیان ناسیوە، لە گێڕانەوەی ڕۆژە هاوبەشەکان و لە مێژووی پڕ لە هەوراز و نشێوی نیشتمانەکەیاندا دەمێننەوە. شەهید شۆڕش جانسز یەکێکە لەو ناوانەی کە یادی لەگەڵ مێژووی پڕ لە ئازاری کوردستان و ئاواتی دێرینی ئازادیدا تێکەڵ بووە. ناوی ئەو بیرهێنەرەوەی نەوەیەکە کە لە گەڕان بەدوای داهاتوویەکی جیاوازدا، ڕووبەڕووی قورسترین پرسیارەکانی ژیان و مێژوو بووەوە؛ نەوەیەک کە دەبێت بەسەرهاتەکەی بە هەموو ئازار، هیوا و ئاڵۆزییە مرۆییەکانیەوە بناسرێت و لە یاددا بمێنێتەوە.

ئەمڕۆ، کاتێک باس لە شۆڕش جانسز دەکەین، تەنیا ناگەڕێینەوە بۆ دوایین ڕۆژی ژیانی؛ بیر لە منداڵێکی شاری ورمێ دەکەینەوە کە خەونەکانی لەژێر قورسایی بژێویی ژیاندا شکڵیان گرت؛ بیر لە گەنجێک دەکەینەوە کە لە گەڕان بەدوای واتادا، ڕێگەیەکی نائاشنای هەڵبژارد؛ و بیر لە مرۆڤێک دەکەینەوە کە یادەوەرییەکەی بۆ هەڤاڵەکانی لەگەڵ ڕاستگۆیی و هەستی بەرپرسیارێتیدا گرێ دراوە. ڕێزگرتن لە یادی ئەو، پێش هەموو شتێک، پاراستنی حەقیقەتی ژیانی و ڕاگرتنی بەئەمەکانەی ناو و بەسەرهاتەکەیەتی. یادی ئەو کەسانەی کە گیانیان بەخت کردووە کاتێک واتایەکی هەمیشەیی پەیدا دەکات کە ئێمە بەرامبەر بە بەهای ژیان، شکۆی مرۆڤ و بەرپرسیارێتی لە هەمبەر داهاتوودا هۆشیارتر بکاتەوە. بەو هیوایەی ڕۆژێک چیاکانی کوردستان، ئەم شایەتحاڵە دێرینانەی مێژوو، زیاتر لە هەر شتێک بە ئارامی، گەشەسەندن و ئاوازی ژیان بناسرێنەوە؛ ڕۆژێک کە ئیتر ئازادی خەونێکی دوورەدەست نەبێت و هیچ گەنجێک بۆ خەونی سبەینێیەکی باشتر، ناچار نەبێت ماڵئاوایی لە ژیان بکات.

لە یادی هەڤاڵ شۆڕش جانسزدا، لە ناخی دڵەوە سەرەخۆشی لە بنەماڵەی بەڕێزی ئیسماعیلی، خزمان، دۆستان و هەموو ئەو کەسانە دەکەین کە بە کۆچی دوایی ئەو خەمبار بوون. هیوادارین یادەوەری و تایبەتمەندییە مرۆییەکانی هەمیشە لە دڵی خۆشەویستانیدا بە زیندوویی بمێنێتەوە. هیوای ئارامی و سەبووری بۆ بنەماڵە و کەسوکاری دەخوازین و بە ڕێزەوە یادی بەرز ڕادەگرین.

یادی شەهید شۆڕش جانسز بەرز و پیرۆز بێت و ناوی لە یادەوەریی کوردستاندا هەرمان بێت.