رفیق شورش جانسز (امید اسماعیلی)

ارومیه، این شهر کهن و پرخاطره در شمال‌غرب ایران، در همسایگی دریاچه‌ای که قرن‌ها آینه آسمان و شاهد فراز و فرود تاریخ بوده است، سرزمینی است که فرهنگ‌ها، زبان‌ها و خاطره‌های مردمان گوناگون در تار و پود زندگی آن به هم پیوند خورده‌اند. شهری که در گذر روزگاران، شکوه و اندوه، امید و ایستادگی را با یکدیگر تجربه کرده و نسل‌های بسیاری را در آغوش پرورانده است. در چنین دیاری، در خانواده‌ای کورد و دلبسته به ریشه‌های فرهنگی و هویت ملی خویش، شورش جانسز(امید اسماعیلی) چشم به جهان گشود؛ فرزندی که زندگی از همان سال‌های نخست، چهره دشوار و بی‌امان خود را به او نشان داد. کودکی‌اش با آسودگی و رفاه گره نخورد؛ تنها سه سال فرصت تحصیل در مدرسه یافت و پس از آن، ناگزیر شد بار سنگین کار و مسئولیت را بر شانه‌های جوان خویش بگذارد. اما سختی روزگار نتوانست روشنایی سرشت او را خاموش کند. در میان خستگی روزهای طولانی و دشواری تأمین معاش، فروتنی، صداقت، پشتکار و احساس مسئولیت در شخصیتش ریشه دواند. او از نسلی بود که رنج را نه در کتاب‌ها، بلکه در متن زندگی شناخت؛ نسلی که پیش از آموختن معنای عدالت از زبان دیگران، تلخی نابرابری را با تمام وجود لمس کرده بود.

برای شورش، کوردستان تنها نام یک سرزمین نبود؛ خاطره‌ای زنده در زبان مادری، در فرهنگ نیاکان و در احساس تعلق به مردمی بود که تاریخشان با آرزوی آزادی پیوند خورده است. از جوانی با روایت مبارزات و سرگذشت انسان‌هایی آشنا شد که زندگی خویش را در مسیر آرمان‌هایشان سپری کرده بودند. فقدان شماری از نزدیکانش نیز تأثیری ژرف بر جهان درونی او گذاشت و پرسش از معنای زندگی، مسئولیت و سرنوشت جامعه را در ذهنش پررنگ‌تر ساخت. سرانجام در سال ۱۳۹۳، برابر با ۲۰۱۴ میلادی، تصمیمی گرفت که مسیر زندگی‌اش را برای همیشه دگرگون کرد: از زندگی آشنای پیشین فاصله گرفت و راهی کوهستان‌های کوردستان شد. از آن پس، کوهستان برای او تنها جغرافیایی از سنگ و صخره نبود؛ به عرصه‌ای برای آزمودن اراده، بازشناختن خویشتن و تجربه پیوندی تازه با دیگر انسان‌ها تبدیل شد. در خاکورک، در میان زمستان‌های سخت، راه‌های دشوار و زندگی جمعی، با جهانی متفاوت روبه‌رو شد؛ جهانی که در آن همکاری، اعتماد، انضباط و مسئولیت مشترک، بخشی از تجربه هر روز او بود.

خاکورک، با بلندی‌های خاموش و دره‌های عمیقش، بخش مهمی از سال‌های جوانی شورش را در حافظه خویش نگاه داشت. او در آنجا دوره‌های آموزشی را گذراند و در سال‌هایی که درگیری‌های مسلحانه شدت گرفته بود، در کنار همرزمانش حضور یافت. روایت زندگی او از ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، روایت سال‌هایی آکنده از دشواری، ناامنی و انتخاب‌های سرنوشت‌ساز است؛ سال‌هایی که در آن، فاصله میان امید و فقدان گاه به کوتاهی یک لحظه می‌شد. به‌ویژه رخدادهای سال ۲۰۱۸ در منطقه خاکورک، فصلی تعیین‌کننده از زندگی او را رقم زد. بااین‌همه، آنچه در یاد نزدیکان و همرزمانش از او باقی مانده، تنها خاطره آن روزهای پرآشوب نیست؛ چهره انسانی است که با فروتنی، صداقت، صمیمیت و استواری در باورهایش شناخته می‌شد. انسان‌ها را نمی‌توان تنها با رویدادهای واپسین زندگی‌شان شناخت؛ حقیقت هر زندگی در هزاران لحظه کوچک نهفته است: در دستی که برای یاری دراز می‌شود، در اعتمادی که میان انسان‌ها شکل می‌گیرد، در مسئولیتی که پذیرفته می‌شود و در خاطره‌ای که حتی پس از سال‌ها از دل‌ها نمی‌رود.

سرانجام، در سیزدهم ژوئیه ۲۰۱۹، برابر با ۲۲ تیر ۱۳۹۸، شورش جانسز در منطقه «شهید بریتان» از توابع خاکورک، در جریان حمله‌ای نظامی جان باخت. آن روز، دفتر زندگی انسانی بسته شد که از کوچه‌های ارومیه برخاسته، طعم تلخ محرومیت را چشیده و سال‌های جوانی خود را در مسیر باورهایش سپری کرده بود. اما پایان زندگی، همواره پایان خاطره نیست. برخی نام‌ها در سکوت زمان محو نمی‌شوند؛ در حافظه انسان‌هایی که آنان را شناخته‌اند، در روایت روزهای مشترک و در تاریخ پرپیچ‌وخم سرزمینشان باقی می‌مانند. شهید شورش جانسز از جمله نام‌هایی است که یادش با تاریخ پررنج کوردستان و آرزوی دیرینه آزادی درآمیخته است. نام او یادآور نسلی است که در جست‌وجوی آینده‌ای متفاوت، با دشوارترین پرسش‌های زندگی و تاریخ روبه‌رو شد؛ نسلی که سرگذشتش را باید با همه رنج‌ها، امیدها و پیچیدگی‌های انسانی آن شناخت و به یاد سپرد.

امروز، هنگامی که از شورش جانسز سخن می‌گوییم، تنها به واپسین روز زندگی‌اش بازنمی‌گردیم؛ به کودکی در ارومیه می‌اندیشیم که آرزوهایش زیر بار دشواری‌های معیشت شکل گرفت؛ به جوانی که در جست‌وجوی معنا، راهی ناآشنا را برگزید؛ و به انسانی که خاطره‌اش برای همراهانش با صداقت و احساس مسئولیت پیوند خورده است. بزرگداشت او پیش از هر چیز، پاسداشت حقیقت زندگی او و حفظ امانت‌دارانه نام و سرگذشتش است. یاد انسان‌های ازدست‌رفته زمانی معنایی ماندگار می‌یابد که ما را به ارزش زندگی، حرمت انسان و مسئولیت در برابر آینده آگاه‌تر سازد. باشد که روزی کوهستان‌های کوردستان، این شاهدان دیرپای تاریخ، بیش از هر چیز با آرامش، شکوفایی و آواز زندگی شناخته شوند؛ روزی که آزادی دیگر آرزویی دوردست نباشد و هیچ جوانی برای رؤیای فردایی بهتر، ناچار به وداع با زندگی نشود.

در یاد و خاطره رفیق شورش جانسز را به خانواده عزیز اسماعیلی و داغدارش، خویشاوندان و دوستان او و تمامی مردمی که با فقدانش اندوهگین شدند، صمیمانه تسلیت می‌گوییم. امید داریم خاطرات و ویژگی‌های انسانی او همواره در دل کسانی که دوستش داشتند زنده بماند. برای خانواده و نزدیکانش آرامش و شکیبایی آرزو می‌کنیم و یاد او را با احترام گرامی می‌داریم.

یاد شهید شورش جانسز گرامی و نامش در حافظه کوردستان ماندگار باد.

نام سازمانی: شورش جانسز

نام و نام خانوادگی: امید اسماعیلی

تاریخ و محل تولد: ١٩٩٥ / ارومیه

نام مادر: سودابه شریفی

نام پدر: کریم

تاریخ و محل پیوستن: ٢٠١٤ / ارومیه

مطالب مرتبط