سامان تومانی، با نام سازمانی«خَیری تولهَلدان »، در سال ۱۹۹۷ در شهر مهاباد و در خانوادهای میهندوست دیده به جهان گشود. او، همانند بسیاری از خانوادههای کورد، بهویژه در شهر مهاباد که در دوران معاصر بهعنوان یکی از مراکز جنبش کوردی شناخته میشود، از همان ابتدا با حس میهندوستی و مبارزه برای آزادی خلق کورد آشنا شد و این مبارزه را از نزدیک تجربه کرد.
همانگونه که کومله ژیکاف تلاشی برای پیشبرد مبارزه خلق کورد در قالبی نوین بود و در اساس، نقدی بر جنبشهای پیشین به شمار میرفت؛ جنبشهایی که بیشتر در قالب خیزشها و مقاومت در برابر اشغالگری شکل میگرفتند، اما نمیتوانستند دگرگونیهای اجتماعی و تحول در زندگی فرد کورد را پیش ببرند، ظهور جنبش آپویی در کوردستان و بهویژه در روژهلات نیز خوانشی نوین از مبارزه برای آزادی کوردستان به شمار میآمد. از همان سالهای نخست تأسیس پکک به پیشاهنگی شهید معصوم کورکماز (عگید)، گروهی از همرزمان برای شناخت و سازماندهی فعالیتها در روژهلات کوردستان، بهویژه در شهر مهاباد، بهعنوان مرکز جمهوری کوردستان، تلاش کردند.
خانواده شهید خیری آشنایی کاملی با جنبشهای انقلابی فعال در کوردستان داشتند. آنان با آگاهی از رویکردها و اهداف این جنبشها، جنبش آپویی را بهعنوان جنبشی انقلابی برگزیده بودند که میتوانست در سطح هر چهار بخش کوردستان، پاسخگوی نیازهای مبارزه و انقلاب خلق کورد باشد. بر همین اساس، شهید خیری در چنین خانوادهای و با اندیشه و تفکر آپویی پرورش یافت و به انسانی با آگاهی و شناخت میهن دوستی تبدیل شد.
او بارها از زبان مادر و پدرش داستانها و روایتهای مبارزانی را شنیده بود که در راه آزادی کوردستان مبارزه کرده بودند. در حقیقت، شهید خیری حاصل پرورش و تربیت پدر و مادری آگاه، هوشیار و میهندوست بود؛ خانوادهای که با آگاهی و شناخت، مسیر انقلاب نوین را برگزیده بودند.
شهید خیری برای پیوستن به صفوف گریلا بیتابی میکرد. با وجود همه موانع و دشواریها، تا پایان دوره دوازدهم تحصیل کرد و سپس تصمیم خود را برای پیوستن به صفوف مبارزه عملی ساخت. او که فرزند بزرگ خانواده بود، خواهر کوچکترش را تنها گذاشت و برای پیوستن به صفوف گریلا و مبارزه در راه آزادی، راهی کوهستانهای آزاد کوردستان شد.
پدرش تمام تلاش خود را به کار میگرفت تا خانوادهاش در بهترین شرایط زندگی کنند و با کمبود و دشواری روبهرو نشوند. او در این راه رنج و زحمت فراوانی متحمل میشد. شهید خیری، با وجود سن کم و تجربه محدود زندگی، تلاشهای پدرش را میدید و برای زحمات او احترام زیادی قائل بود. همزمان، از طریق ارتباط با دوستان و همنسلان خود با اندیشه و افکار جنبش آپویی آشنایی بیشتری پیدا کرد.
سال ۲۰۱۵، سال اوج حملات داعش علیه خلق ایزدی در شنگال بود؛ دورهای که همزمان با انتشار روایتهای سرشار از قهرمانی گریلاها و مبارزان در نبرد با نیروهای داعش همراه بود. آن روزها داستان این مقاومتها در کوچه و خیابانهای کوردستان بازتاب یافته بود. بیتردید جوانان شهر مهاباد، شهر قاضی محمد، نیز با این روایتها بزرگ شده و زندگی کرده بودند. رفیق خیری نیز در چنین شرایطی و با هدف دفاع از خلق خود، تصمیم به پیوستن به صفوف مبارزه گرفت.
رفیق خیری در زندگی کوهستانی و در میان همرزمان خود در پکک، تأثیرات عمیقی پذیرفت. روزبهروز بیشتر با این مبارزه درآمیخت و تلاش کرد از نظر فکری و اندیشهای پیشرفت کند. این روند زمینه رشد و بالندگی شخصیت او را فراهم ساخت. به این ترتیب، رفیق خیری در میان صفوف گریلا و همرزمانش، بهعنوان مبارزی جوان، با تلاش، رنج و فداکاری خود به همرزمی محبوب تبدیل شد و جایگاه ویژهای در میان آنان به دست آورد.
شهادت رفیق خیری یادآور همه آن مبارزانی است که در جوانی، شانه زیر بار رنج و دشواریهای خلق خود گذاشتند و بهجای آنکه در نظام حاکم و زیر سلطه اشغالگران حل شوند، راه آزادی را برگزیدند و سینه خود را سپر دفاع از خلقشان کردند. آنان در ادامه راه شهید علی چیچَک بودند؛ کسی که در زندان آمد و زیر شکنجههای دشمن، پاسخ «نه» داد و تا آخرین نفس، با شعار «مقاومت زندگی است»، به مشعلی فروزان بر فراز قله آزادی در تاریخ خلق کورد تبدیل شد.
یاد و خاطره شهید خیری سرچشمه انرژی و نیروی مبارزه ما در مسیر آزادی و رهایی خلق کورد است. بر همین اساس، بار دیگر سوگند و پیمان خود را برای ادامه این مبارزه تجدید میکنیم.
به این مناسبت، در یادبود شهید سامان تومانی، معروف به «خَیری تولهَلدان»، مراتب تسلیت و همدردی خود را به خانواده تومانی، مردم میهندوست مهاباد، خلق میهندوست و مبارز کوردستان و تمامی آزادیخواهان ابراز میداریم.

نام سازمانی : خَیری تولهَلدان
نام و نام خانوادگی: سامان تومانی
تاریخ و محل تولد: ۱۸ اکتبر ۱۹۹۷، مهاباد
نام مادر: بیانه
نام پدر: کامران
تاریخ و محل پیوستن: ۲۵ دسامبر ۲۰۱۵، قندیل