پیشاهنگی زن کرد در عرصه نظامی، از برجسته‌ترین دستاوردهای مبارزه آزادی‌خواهانه کردستان است. زنان گریلا که از شهر ماکو به صفوف مبارزه پیوسته‌اند، با حضور در خط مقدم مقاومت در برابر حملات دشمن علیه مردممان، اراده و توانمندی زن آزاد را به اثبات رسانده‌اند. این خط پیشاهنگی که با مبارزه و فداکاری رفقایی همچون زیلان و بریتان گشوده شد، با پیوستن هر زن مبارز گسترش یافته و به نیرویی پیشاهنگ در مسیر آزادی تبدیل شده است.
رفیقمان دیجلە ماکو( نعیمه آهن‌خوش )در شهر ماکو، در شرق کردستان، دیده به جهان گشود. خانواده‌اش به ارزش‌های ملی و اجتماعی مردم کرد پایبند بود. دیجلە که از عشیره کهن جلالی بود، در چنین محیطی با ارزش‌های غنی اجتماعی و فرهنگ مقاومت جامعه کرد آشنا شد و پیوندی عمیق با ریشه‌ها و هویت خویش برقرار کرد. روحیه میهن‌دوستانه خانواده و ارزش‌هایی که در محیط خانوادگی آموخت، زمینه‌ساز شکل‌گیری علاقه‌ای عمیق به آرمان آزادی مردمش شد؛ علاقه‌ای که به‌تدریج در وجود او به باوری استوار تبدیل گشت.
رفیق دیجلە (نعیمه آهن‌خوش )هفت سال در مدارس آسیمیلاسیون رژیم ایران تحصیل کرد و در همین دوران به‌روشنی دریافت که نظام حاکم می‌کوشد مردم کرد را در چرخه انکار و آسیمیلاسیون گرفتار سازد و آنان را از هویت و ارزش‌های اصیل خود دور کند. او از کودکی با مبارزه آزادی‌خواهانه مردممان آشنا شده بود و پیشاهنگی زنان در عرصه‌های نظامی تأثیری عمیق بر شخصیت و اندیشه‌اش گذاشت. شجاعت، توانمندی و حضور فعال زنان گریلا در میدان مبارزه، اشتیاق او را برای پیوستن به صفوف مبارزه بیش از پیش تقویت کرد. شهید دیجلە در سال ۲۰۰۹ فرصت یافت با جنبشمان آشنایی بیشتری پیدا کند و از آن پس مبارزه را با جدیت دنبال کرد. با افزایش حملات علیه مردممان، احساس مسئولیت بیشتری در وجودش شکل گرفت و به این درک رسید که باید خود نیز در برابر این حملات موضع بگیرد. بر همین اساس، در سال ۲۰۱۳ شهر ماکو، زادگاه خود را ترک کرد و راهی کوهستان‌های کردستان شد تا به صفوف مبارزه آزادی‌خواهانه بپیوندد.
رفیقمان نخستین آموزش‌های خود را در منطقه خاکورک گذراند و در این دوره فرصت یافت توانایی‌های نظامی و ایدئولوژیک خود را پرورش دهد. او می‌خواست با تعمیق در فلسفه آزادی زن، شناخت و آگاهی خود را گسترش دهد و به شخصیتی مبارز و آزاد دست یابد. دیجلە از آن دسته مبارزان آپویی بود که برای یاری‌رساندن به مردم ایزدی‌مان، که در محاصره و معرض نسل‌کشی داعش قرار گرفته بودند، راهی شنگال شد. او در عملیات‌های متعددی شرکت کرد و با اراده و شجاعت خود در برابر تلاش‌های داعش برای تحقق اهداف نسل‌کشانه‌اش ایستاد. رفیقمان برای جلوگیری از حملات نسل‌کشی علیه مردممان، آمادگی داشت همه وجود خود را فدا کند. حضور در جبهه فشرده مقاومت شنگال، تجربه‌های نظامی ارزشمندی برای او به همراه داشت و از جمله مبارزانی بود که در شکست گروه‌های داعش نقش ایفا کردند.
رفیق دیجلە (نعیمه آهن‌خوش )در سال ۲۰۱۶ بار دیگر به پایگاه‌های گریلا بازگشت و در دوره‌های آموزشی آکادمی آزادی زنان شهید بریتان شرکت کرد. این دوره فرصتی مهم برای تعمیق اندیشه و بازنگری در شخصیت و عملکرد مبارزاتی‌اش بود. او با تمرکز بر فلسفه سازمان‌یابی ارتش زنان که از سوی رهبری‌مان مطرح شده بود، درک عمیق‌تری از ضرورت آزادی زن و نقش پیشاهنگانه زنان در مبارزه به دست آورد. همچنین با تحلیل پیامدهای مخرب ذهنیت مردسالار در جامعه و به‌ویژه بر زنان، تلاش کرد خود را از بقایای ذهنیت نظام مسلط رها سازد. مشارکت منظم، جدیت و اشتیاق او در دوره آموزشی، احترام و تحسین رفقایش را برانگیخت.
پس از پایان آموزش، رفیق دیجلە در منطقه جیلو مستقر شد و از شکوه و عظمت کوهستان‌های زاگرس تأثیر عمیقی پذیرفت. حضور در این کوهستان‌های مقدس گریلا برایش مایه خرسندی و افتخار بود. او احساس می‌کرد کوهستان‌ها با آغوش گشوده، زندگی و مبارزه گریلاها را در خود جای داده‌اند. دیجلە با موضعی روشن در خط آزادی زن و توانمندی نظامی خود، به‌سرعت جایگاه شایسته‌ای در میان رفقایش یافت. شخصیتی شجاع، منضبط و بی‌باک داشت و به مبارزی نمونه از نیروهای یژا استار تبدیل شد. او در جبهه‌های دشوار مبارزه پیشاهنگی می‌کرد و در هر منطقه‌ای که حضور داشت، با روحیه و مشارکت فعال خود به رفقایش انگیزه می‌بخشید.
رفیق دیجلە( نعیمه آهن‌خوش )تجربه‌های نظامی‌ای را که در جریان مقاومت شنگال کسب کرده بود، با شناخت و آگاهی ایدئولوژیکی که در آکادمی آزادی زنان شهید بریتان به دست آورده بود، در زندگی و مبارزه خود به یکدیگر پیوند می‌داد. او مبارزی خستگی‌ناپذیر در خط زیلان و بریتان بود و پیشاهنگی نظامی زنان گریلا را در شخصیت و عملکرد خود متجلی می‌ساخت. رفیقمان با اراده‌ای استوار و احساس مسئولیتی عمیق، حتی در دشوارترین مأموریت‌ها نیز بدون تردید حضور می‌یافت. موضع روشن، نظم و مشارکت فداکارانه‌اش، او را به نمونه‌ای از یک گریلا‌یی پیشاهنگ در صفوف نیروهای یژا استار تبدیل کرده بود.
رفیقمان دیجلە ماکو (نعیمه آهن‌خوش ) ، در پی حمله دشمن در منطقه جیلوی کوهستان‌های زاگروس، به کاروان شهیدان پیوست. او که همه وجود خود را وقف آزادی مردمش کرده بود، تا واپسین لحظه به مسیر مبارزه آزادی‌خواهانه وفادار ماند و راه خود را بر فراز قله‌های مبارزه به پایان رساند. شهادت او در میان رفقایش آگاهی عمیق‌تری از ضرورت ادامه مبارزه و اراده‌ای استوارتر برای تحقق آرمان‌های شهیدان پدید آورد. راه و مبارزه رفیق دیجلە همچنان در وجود زنان گریلا که در کوهستان‌ها مقاومت می‌کنند، زنده است و پیشاهنگی او بخشی از حافظه مبارزاتی زنان آزاد کردستان باقی خواهد ماند.
ما، رفقای مبارز او، در برابر یاد و خاطره رفیقمان دیجلە ماکو با احترام و سپاس سر فرود می‌آوریم و متعهدیم میراث مبارزاتی او را تا دستیابی به پیروزی ادامه دهیم. به‌ویژه به خانواده گرامی او، همچنین به مردم ماکو و تمامی مردم میهن‌دوست کردستان تسلیت می‌گوییم.
یاد و خاطره رفیق دیجلە ماکو در مبارزه آزادی‌خواهانه مردممان جاودانه خواهد ماند.
نام سازمانی: دجله ماکو
نام و نام خانوادگی: نعیمه آهن‌خوش
تاریخ و محل تولد: ۱۹۹۶ / ماکو
نام مادر: خزال
نام پدر: حسن
تاریخ و محل پیوستن: ۱۶ ژوئن ۲۰۱۳ / ماکو
