{"id":5169,"date":"2018-04-01T08:49:33","date_gmt":"2018-04-01T06:49:33","guid":{"rendered":"http:\/\/pjak.eu\/ku\/?p=5169"},"modified":"2025-04-21T00:00:41","modified_gmt":"2025-04-20T20:30:41","slug":"demokratikirina-irane-reya-heri-bas-u-mequl-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pjak.net\/ku\/5169","title":{"rendered":"Demokrat\u00eekirina \u00ceran\u00ea r\u00eaya her\u00ee ba\u015f \u00fb meq\u00fbl e"},"content":{"rendered":"<p>Z\u00eelan Vej\u00een, Hevseroka PJAK\u2019\u00ea<br \/>\n40 sal j\u0131  salvegera \u00eelankirina encama referand\u00fbma sala 1358 derbs d\u0131be, l\u00ea \u00eero civaka \u00ceran\u00ee daxwaziya lidarxistina referand\u00fbmeke din dike ji bo ew daxwaziy\u00ean xwe ku ji ber Komara \u00ceslam\u00ee ji r\u00eaya \u015eore\u015fa 1357\u2019an derket \u00fb nehi\u015ft ku civak bigih\u00eeje wan teleb\u00ean xwe. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena destpot\u00eezma rej\u00eema Pehlev\u00ee ji h\u00eala gel ve, bi taybet j\u00ee h\u00eaz\u00ean \u00e7ep \u00fb be\u015f\u00ean bindest \u00ean civaka \u00ceran\u00ea, derfet ji bo hin kes\u00ean wek Xemeney\u00ee p\u00eak hat.  Bloka rojavay\u00ee ev er\u00ea kir \u00fb li beramber\u00ee eniya Sosyal\u00eezma Reel \u00fb berfirehkirina hegemonya Sovyet\u00ea, bi kembera kesk re hevkar\u00ee hate kirin. K\u00eamtir ji du mehan pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena rej\u00eema ber\u00ea \u00fb b\u00eay\u00ee p\u00ea\u015f hazirt\u00ee di nava girseya gel de ji bo derbar\u00ea \u00e7aren\u00fbsa welat de biryar bigrin, referand\u00fbmek p\u00eak hat. Di v\u00ea referand\u00fbm\u00ea de ji bo cewaziy\u00ean bawer\u00ee, netew\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee ya gelan tu nirx nehate day\u00een, ew di navbera dur\u00eaya hilbijartina xirab \u00fb xirabtir de hi\u015ftin. Hilbijratina di rew\u015fa \u201cer\u00ea\u201d de dihate wateya \u00e7\u00eab\u00fbna rej\u00eemeke despot\u00eek, desthilatdar \u00fb pa\u015fmay\u00ee wek Komara \u00ceslam\u00ee \u00fb ger ku referand\u00fbm bi \u201cna\u201d encam bib\u00fbya dihate wateya \u00e7aren\u00fbseke ne diyar \u00fb \u015f\u00eal\u00fb ku d\u00ea ew tevliheviy\u00ean p\u00eavajoya \u015fore\u015f\u00ea heya p\u00ea\u015ferojeke ne diyar dewam bikira.<br \/>\nB\u00ea ku em bikevin nav n\u00eeqa\u015fa \u00e7awaniya lidarxistina v\u00ea referand\u00fbm\u00ea \u00fb rastb\u00fbna encam\u00ean w\u00ea, xala ku div\u00ea were ziman, civak h\u00eena di \u015foka pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015f\u00ea \u00fb pa\u015fmahiy\u00ean rej\u00eema Seltenet\u00ee de b\u00fbn, tu amadekar\u00ee ji bo biryarday\u00een di mijar\u00ean gir\u00eeng wek hilbijartina \u015f\u00eaweya huk\u00fbmeta p\u00ea\u015feroj\u00ea tune b\u00fb. Referand\u00fbma avab\u00fbna Komara \u00ceslam\u00ee b\u00eatir di\u015fib\u00ee \u00eecazet wergirtina Xomeyn\u00ee ji gel. Bi \u015f\u00eaweyeke pir lez \u00fb di demek\u00ea de lidar xistin ku tu kes \u00fb heta hin kes\u00ean pir n\u00eaz\u00eek Xomeyn\u00ee j\u00ee ji f\u00eamkirin \u00fb \u015f\u00eawaza s\u00eestema p\u00ea\u015feroj\u00ea \u00fb avaniya Komara \u00ceslam\u00ee b\u00ea agah\u00ee b\u00fbn.<br \/>\nKomara \u00ceslam\u00ee pi\u015ft\u00ee \u00eecazet ji gel wergirt \u00fb xwe bicih kir, dest bi tunekirina req\u00eeb\u00ean siyas\u00ee li \u00ceran\u00ea kir. Ew atmosfera zext \u00fb \u00e7ewisandin ya rej\u00eema ber\u00ea dubare hilberand. Ev rew\u015f di tevahiya p\u00eavajoya v\u00ea rej\u00eem\u00ea de dewam kiriye \u00fb bi \u00e7\u00eakirina h\u00fbkumeta navend-derdor di hundir de \u00fb nakok\u00ee bi c\u00eeranan \u00fb rej\u00eem\u00ean c\u00eehan\u00ee y\u00ean derve re, rew\u015feke h\u00eena xirabtir ji dema rej\u00eema Pehlev\u00ee li ser gel\u00ean \u00ceran\u00ee sepand. Xomeyn\u00ee li beramber\u00ee gel\u00ea Kurd c\u00eehad \u00eelan kir, di \u015fer\u00ea 8 sal\u00ee bi rej\u00eema Bees ya Iraq\u00ea israr hate kirin, di sal\u00ean 1360\u2019an de hejmareke pir z\u00eade kes hatin darvekirin, y\u00ean dijber li derve hatin terorkirin, herwiha ku\u015ftin\u00ean kiryar nediyar y\u00ean li hundir \u00fb herwiha di dem\u00ean pi\u015ftre, h\u00eaza mirov\u00ee ya di \u00ceran\u00ea de lewaz kir. Derbey\u00ean giran li \u00ceran\u00ea xist. Ji bo gel\u00ean v\u00ee welat\u00ea dewlemend, ji bil\u00ee hejar\u00ee \u00fb b\u00eapar\u00ee ji maf\u00ean xwe y\u00ean seretay\u00ee ti\u015ftek bi xwe re nean\u00ee. Ten\u00ea yek mijar\u00ea de Komara \u00ceslam\u00ee ji rej\u00eema ber\u00ea cudatir \u00fb v\u00ea j\u00ee wek rewakirina heb\u00fbna xwe n\u00ee\u015fan dide, ew j\u00ee \u00e7end car hilbijartin p\u00eak hatine. Hilbijartin\u00ean ku \u015fekl\u00ee b\u00fbne, nekar\u00eene v\u00ea rej\u00eem\u00ea rewa bikin, heta b\u00fbye sedem qeyran \u00e7\u00eabibe, aciz\u00ee \u00fb b\u00ea \u00eest\u00eeqrar\u00ee \u00e7\u00eakiriye. M\u00eenaka w\u00ea di sala 1388\u2019an de ber\u00e7avtir t\u00ea d\u00eetin.<br \/>\nBi qas\u00ee ku rej\u00eema serwer ji armanc\u00ean \u015fore\u015f\u00ea d\u00fbr dikeve, di navbera gel \u00fb huk\u00fbmet\u00ea de j\u00ee mesafe z\u00eade dibe, di encama w\u00ea de j\u00ee nerazb\u00fbna gel ji rej\u00eem\u00ea di sal\u00ean daw\u00ee de bi \u015fekleke berfirehb\u00fby\u00ee z\u00eade b\u00fbye; di zivistana 1396\u2019an de ev di \u00e7alekiyan de hate d\u00eetin. B\u00ea guuman jin \u00fb daxwaziy\u00ean wan \u00ean azad\u00eexwaziy\u00ea yek ji xal\u00ean bingeh\u00een ya m\u00fbxalefet\u00ean daw\u00ee b\u00fb. Muxalefeta ku niha j\u00ee bi \u015fekl\u00ean cuda didome. Wek dij\u00eetiya li beramber\u00ee h\u00eecab\u00ea (ser girtin) \u00fb ke\u00e7\u00ean kolana \u00cenq\u00eelab\u00ea (li Tehran\u00ea yek ji kolan\u00ean navdar e) p\u00eak t\u00ean. Di rew\u015fa dewamkirin, berfirehb\u00fbn \u00fb k\u00fbrb\u00fbna van \u00e7alekiyan dikare bingeha Komara \u00ceslam\u00ee bihej\u00eene. B\u00ea sedem n\u00eene ku payebilind\u00ean Komar\u00ea j\u00ee bi \u015f\u00eaweyeke pir t\u00fbnd bertek n\u00ee\u015fan\u00ee van \u00e7alekiyan didin \u00fb ji bo van \u00e7alekgeran sizay\u00ean giran t\u00ea fikir\u00een.<br \/>\nJi h\u00ealek\u00ea ve r\u00eaderketin\u00ean abor\u00ee \u00fb rew\u015fa xirab ya haw\u00eerdor\u00ea m\u00eenak\u00ean ber\u00e7av wek zuhab\u00fbna gol \u00fb \u00e7avkaniy\u00ean xwezay\u00ee, z\u00eadeb\u00fbna ecac \u00fb jihol\u00earab\u00fbna daristanan, \u00e7\u00eakirina bendav\u00ean b\u00ea kontrol \u00fb dervey\u00ee mentiq di encam\u00ea de j\u00ee qutb\u00fbna helqeya ekoloj\u00eek li \u00ceran\u00ea. Ev hem\u00fb j\u00ee tabloya xirab a rew\u015fa hey\u00ee li \u00ceran\u00ea n\u00ee\u015fan didin. Rayedar\u00ean \u00ceran\u00ea bixwe j\u00ee \u00ead\u00ee \u00eet\u00eeraf dikin ku ev b\u00fbne tehd\u00eet\u00ean cid\u00ee ji bo domdariya rej\u00eema Komara \u00ceslam\u00ee. Di v\u00ea navber\u00ea de div\u00ea neraz\u00eeb\u00fbn\u00ean \u00e7\u00eena karker ku rojane di her ciheke \u00ceran\u00ea de em \u015fahid dibin, ney\u00ean ji b\u00eerkirin. Ev neraz\u00eeb\u00fbn pir e\u015fkere \u00eesbat dike s\u00eestema abor\u00ee-rantxwar ya hey\u00ee di \u00ceran\u00ea de kar\u00eegeriya w\u00ea nemaye. Di bingeh de div\u00ea z\u00eadeb\u00fbna b\u00eakar\u00ee, hejar\u00ee \u00fb daketina asta \u00e7\u00eena nav\u00een ber bi \u00e7\u00eena feq\u00eer, wek encam\u00ean siyaseta neo-l\u00eeberal\u00eest\u00ee were \u015f\u00eerovekirin. Ev siyaset ji dema Ha\u015fim\u00ee Refsencan\u00ee destp\u00eakir, di dema Ruhan\u00ee de bi hem\u00fb h\u00eaz \u00fb tundiya xwe j\u00ee dewam kiriye. Em dib\u00eenin v\u00ea yek\u00ea j\u00ee b\u00fb sedem hejmareke z\u00eade kargeh \u00fb karxaney\u00ean pi\u00e7\u00fbk hilwe\u015fin, asta b\u00eakar\u00ee z\u00eade b\u00fb.<br \/>\nXemeney\u00ee dir\u00fb\u015femya sal\u00ea ji bo parastina metay\u00ean \u00ceran\u00ee \u00eelan kir, ev hewldan di\u015fibe ava ku di cohn\u00ee de t\u00ea kotandin. D\u00ea tu encam\u00ean w\u00ea y\u00ean prat\u00eek\u00ee j\u00ee nebin. Ji ber zem\u00een, bingeh \u00fb sermaye ji bo v\u00ea yek\u00ea tune ne. di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de yan Komara \u00ceslam\u00ee yan d\u00ea p\u00eada\u00e7\u00fbna neol\u00eeberal\u00eezekirina s\u00eestema abor\u00ee bidom\u00eene \u00fb li gor n\u00ear\u00eena kes\u00ean wek Xemeney\u00ee d\u00ea ev j\u00ee b\u00ea wateya helandina \u00ceran\u00ea di rej\u00eema c\u00eehan\u00ee. Ger bi rast\u00ee j\u00ee dixwazin xwe bisp\u00earin potansiyel \u00fb h\u00eaza hundir\u00een, beriya her ti\u015ftek\u00ea dive zem\u00een ji bo \u00e7\u00fbna ber bi demokrastiya rasteq\u00een ava bibe \u00fb wiha j\u00ee d\u00ea m\u00eaz\u00eena hundir\u00een \u00fb bikargirtina hem\u00fb potansiyel\u00ean hey\u00ee p\u00eak b\u00ea ku Komara \u00cesalm\u00ee di \u015fert \u00fb merc\u00ean hey\u00ee de ji v\u00ea rew\u015f\u00ea her di\u00e7e d\u00fbr dikeve. Her\u00e7end \u00e7\u00eakirina dijmin \u00fb mij\u00fblkirina civak\u00ea bi pirsgir\u00eak\u00ean derve wek belavkirina \u015e\u00eeetiy\u00ea di c\u00eehan \u00ceslam\u00ee de \u00fb z\u00eadekirina \u00cesalm\u00ea di c\u00eehan\u00ea de, mijar\u00ean wek Ereb-\u00cesar\u00eel heya demek\u00ea kar\u00ee rewab\u00fbna Komara \u00cesalm\u00ee di nav raya gi\u015ft\u00ee ya \u00ceran\u00ea \u00e7\u00eabike, l\u00ea di sal\u00ean daw\u00ee de ji ber \u015fer\u00ean wek S\u00fbriy\u00ea \u00fb Yemen\u00ea ji bo \u00ceran\u00ea mesref\u00ean pir z\u00eade an\u00ee, ev rewab\u00fbn j\u00ee her roj k\u00eam dibe, gel b\u00eatir dixwaze s\u00eestem bi mijar\u00ean hundir\u00een mij\u00fbl bibe. R\u00eaderketina s\u00eestem\u00ea di nav huk\u00fbmet\u00ea, firehb\u00fbna \u00e7alek\u00ee \u00fb daxwaziy\u00ean civak\u00ea, herwiha z\u00eadeb\u00fbna zext\u00ean navnetew\u00ee li ser \u00ceran\u00ea di qad\u00ean cuda de, n\u00ee\u015fan dide ger Komara \u00ceslam\u00ee di asta berfireh \u00fb herwiha bi \u015fekleke bingeh\u00een \u00fb cid\u00ee dest li guhertinan nede, d\u00ea nikaribe demdir\u00eaj heb\u00fbna xwe bidom\u00eene. Di rew\u015fa hey\u00ee de s\u00ea r\u00ea ji bo p\u00ea\u015feroja Komara \u00ceslam\u00ee t\u00eane texm\u00eenkirin. Hilbijartina yekem ewe ku bi s\u00eestem\u00ean c\u00eehan\u00ee re lihev bike \u00fb wiha j\u00ee di nav sermayedar\u00ee de bihele \u00fb bi v\u00ee reng\u00ee j\u00ee d\u00ea ji heb\u00fbna w\u00ea ya hey\u00ee ti\u015ftek nem\u00eene, hilbijartina duyem\u00een israr di poz\u00eesyona xwe ya rad\u00eekal \u00fb b\u00ea baldar\u00ee di derbar\u00ea daxwaziy\u00ean hundir \u00fb zext\u00ean derve, ev j\u00ee d\u00ea b\u00ea aramiya hundir, mudaxeleya derve, \u00e7aren\u00fbsa w\u00ea d\u00ea wek Iraq \u00fb S\u00fbriy\u00ea bi xwe re b\u00eene. Hilbijartek an j\u00ee r\u00eaya daw\u00ee j\u00ee p\u00eakan\u00eena guhertin\u00ean bingeh\u00een e. Demokrat\u00eezekirin \u00fb guhertina Zagona Bingeh\u00een ji bo derbaskirina rew\u015fa hey\u00ee \u00fb \u00e7areseriya pirsgir\u00eak\u00ean gel\u00ean \u00ceran\u00ea bi \u015f\u00eaweyeke demokrat\u00eek mijareke jiyan\u00ee ye.<br \/>\nR\u00eabaz\u00ean yekem\u00een \u00fb duyem\u00een di her rew\u015f\u00ea de ji bo Komara \u00ceslam\u00ee d\u00ea mesref\u00ean giran bi xwe re b\u00eene \u00fb li gor berjewendiya h\u00eaz\u00ean Navnetew\u00ee \u00fb s\u00eestema Kap\u00eestal\u00eest e. herwiha hatina ser kar ya kab\u00eeneya al\u00eegir\u00ea \u015fer li DYE, giran\u00eeday\u00een ji \u00e7\u00eakirina muxalefetan li dijber\u00ea \u00ceran\u00ea, nediyar hi\u015ftina BERCAM\u2019\u00ea, di prat\u00eek de pa\u015fvexistina w\u00ea, li beramber\u00ee van faktoran, r\u00eaya her\u00ee ba\u015f \u00fb meq\u00fbl ji bo s\u00eestem\u00ea \u00fb gel\u00ean ni\u015ftecih li \u00ceran\u00ea hilbijarteka s\u00eayem\u00een \u00fb demokrat\u00eekirina \u00ceran\u00ea bi \u015f\u00eaweyeke rasteq\u00een \u00fb di hem\u00fb astan de ye. P\u00eaw\u00eeste \u00ceran guhertin\u00ean bingeh\u00een bij\u00ee \u00fb guhertin\u00ean ku p\u00eak b\u00ean dema ji daxwaziy\u00ean civak\u00ea re bibe bersiv, d\u00ea ji r\u00fbdana \u015fereke navxwey\u00ee an j\u00ee mudaxeleya derve bigire. Ji ber v\u00ea div\u00ea ji bo tevl\u00eeb\u00fbna azad a gelan \u00fb v\u00eena wan ya siyas\u00ee di hem\u00fb qadan bi taybet j\u00ee qada siyasete de astengiy\u00ean hey\u00ee ji hok\u00ea rabin. N\u00fbner\u00ean gel, h\u00eaz\u00ean muxal\u00eef bikaribin xebat bikin. Di derbar\u00ea mijar \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean \u00ceran\u00ea de n\u00ear\u00een \u00fb bernamey\u00ean xwe pe\u015fke\u015f bikin. s\u00eestema siyas\u00ee ya \u00ceran\u00ea div\u00ea ku ber bi \u00eedareyeke ku hem\u00fb dewlemend\u00ee \u00fb cih\u00earengiy\u00ean civak\u00ee di nav xwe de hilgire, biqulipe. Mijar\u00ean abor\u00ee, siyas\u00ee, \u00e7and\u00ee-huner\u00ee, perwerde \u00fb huq\u00fbq\u00ee hwd. j\u00ee d\u00ea bi \u015f\u00eaweyeke bingeh\u00een \u00e7arser bibe. Bi taybet j\u00ee xebatkar\u00ean siyas\u00ee \u00fb meden\u00ee b\u00ea ku siya tirsa girtin \u00fb zextan li ser wan hebe xebat bikin. azadiya raman, ragihandin, \u00e7alek\u00ee bi \u015f\u00eaweyeke demokrat\u00eek hebe. H\u00eaz\u00ean demokrat\u00eek derfeta be\u015fdariy\u00ea bib\u00eenin. Bi v\u00ee \u015f\u00eawaz\u00ee d\u00ea \u00ceran ne tene ji \u015fer \u00fb xeteriyan xwe bipar\u00eaze, herwiha d\u00ea ji bo her\u00eam\u00ea bibe m\u00eenak \u00fb bandora w\u00ea \u00e7\u00eabibe. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u00eelan Vej\u00een, Hevseroka PJAK\u2019\u00ea 40 sal j\u0131 salvegera \u00eelankirina encama referand\u00fbma sala 1358 derbs d\u0131be, l\u00ea \u00eero civaka \u00ceran\u00ee daxwaziya lidarxistina referand\u00fbmeke din dike ji bo ew daxwaziy\u00ean xwe ku ji ber Komara \u00ceslam\u00ee ji r\u00eaya \u015eore\u015fa 1357\u2019an derket \u00fb nehi\u015ft ku civak bigih\u00eeje wan teleb\u00ean xwe. Pi\u015ft\u00ee hilwe\u015f\u00eena destpot\u00eezma rej\u00eema Pehlev\u00ee ji h\u00eala gel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5006,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5169","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gotar"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9885,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5169\/revisions\/9885"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}