{"id":4993,"date":"2017-08-24T07:40:26","date_gmt":"2017-08-24T05:40:26","guid":{"rendered":"http:\/\/pjak.eu\/ku\/?p=4993"},"modified":"2025-04-21T00:00:42","modified_gmt":"2025-04-20T20:30:42","slug":"plana-hati-ceribandin-u-binkefti-dubare-dibe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pjak.net\/ku\/4993","title":{"rendered":"Plana hat\u00ee ceribandin \u00fb binkeft\u00ee dubare dibe?"},"content":{"rendered":"<p>Ev\u00een Nejdet<\/p>\n<p>D\u00eesa rojeva her\u00eama me bi p\u00ea\u015fketin\u00ean n\u00fb re dagirt\u00ee ye. Cenga Mezin ya Reqay\u00ea di p\u00eangav\u00ean daw\u00ee ber bi serkeftin\u00ea ve di\u00e7e, Rojava hazirt\u00ee ji bo hilbijartina S\u00eestema Federal\u00eezma Demokrat\u00eek ya Bak\u00fbr\u00ea S\u00fbriy\u00ea dike, Musil ji DAI\u015e\u2019\u00ea paqij b\u00fb, bi p\u00ea\u015fengtiya He\u015fd\u00ee \u015eeb\u00ee operasyona Til Efer destp\u00eakiriye. Li Tirkiy\u00ea girtina serok\u00ea muxalefeta sereke Kemal Kili\u00e7daroxlu t\u00ea n\u00eeqa\u015fkirin, Ereb\u00eestana Si\u00fbd\u00ee bi El Sedir re hevd\u00eetin kir \u00fb niha j\u00ee deriy\u00ea s\u00eenor\u00ea ku ji \u015fer\u00ea Kendav\u00ea (xel\u00eec) li ser Iraq\u00ea girtib\u00fb dubare vedike, li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00e7aren\u00fbsa referand\u00fbm\u00ea bi awayeke ne diyar, disekine. Gefxwarin\u00ean ji bo \u00ceran\u00ea h\u00ea b\u00eatir b\u00fbne \u00fb naveroka hevd\u00eetina Baqir\u00ee-Erdoxan b\u00eatir ron dibe.<br \/>\nM\u00eaz\u00een\u00ean her\u00eam\u00ea her bi hejandin \u00fb b\u00ea ku \u00eest\u00eeqrareke demdir\u00eaj bigrin, c\u00ee bi c\u00ee dibin. Di van sal\u00ean daw\u00ee de hema b\u00eaje her h\u00eazeke di her\u00eam\u00ea de, yan j\u00ee y\u00ean dest\u00ean xwe t\u00eakel\u00ee her\u00eam\u00ea kirin, hevkar, plan \u00fb \u015fir\u00eek\u00ean xwe guhertin. Li gor rew\u015fa her\u00eam\u00ea, dubare berjewendiy\u00ean xwe esas girtin \u00fb p\u00eawendiy\u00ean n\u00fb avakirin. Mijar ten\u00ea guhertina takt\u00eek an j\u00ee avakirina hin t\u00eakiliy\u00ean n\u00fb n\u00eene, pir\u00ee caran stratejiya xwe ya bingeh\u00een j\u00ee dane aliyek\u00ea \u00fb wiha siyaset me\u015fandin. Di vir de l\u00eestokvaniya her\u00ee z\u00eerek (!) para Tirkiy\u00ea ye.<br \/>\nBeriya \u015fore\u015fa gelan destp\u00eabike, piran\u00ee li ser dij\u00eetiya Kurdan \u00fb berjewendiy\u00ean abor\u00ee di navbera S\u00fbriye, Tirkiye \u00fb \u00ceran\u00ea de hema hema hevgirtinek hatib\u00fb avakirin. Erdoxan-Be\u015far hevdu biray\u00ean ax\u00eeret\u00ee \u00eelan dikirin, girtiy\u00ean siyas\u00ee didan hev, Be\u015far derbar\u00ea komkujiya Kurdan de ji Erdoxan tecr\u00fbbe werdigirt. Jixwe bi d\u00eelgirtina R\u00eaber Apo ango yekem\u00een p\u00eangava Komploya Navnetew\u00ee ya li ser Rojhilata Nav\u00een re \u00ceran \u00fb Suriy\u00ea hesaba jihol\u00ea rab\u00fbna tevgera PKK\u2019\u00ea kirib\u00fbn \u00fb bi v\u00ea hesab\u00ea j\u00ee ji bo rakirina dijmint\u00ee \u00fb nakokiya xwe ya bi Tirkiy\u00ea re, bi berd\u00eala tew\u00eez\u00ean z\u00eade, kirin ku p\u00ea\u015fiya mudaxeleya ku bi ser\u00ea Iraq\u00ea hat\u00ee, ji bo xwe bigrin. Di heman dem\u00ea de xwestin tevger \u00fb \u015fiyarb\u00fbna Kurd\u00ean li navxwey\u00ea welat j\u00ee t\u00eak bibin. Koal\u00eesyona Suriye, Tirkiye \u00fb \u00ceran\u00ea li ser dij\u00eetiya Kurdan hatib\u00fb sazkirin. Ev her s\u00ea welat ji h\u00eala d\u00eerok\u00ee \u00fb d\u00eetina xwe ya siyas\u00ee de ji hev pir cih\u00ea dib\u00fbn \u00fb hevgirtina wan demk\u00ee b\u00fb. Ruxm\u00ee v\u00ea j\u00ee nekar\u00een d\u00eenam\u00eeka zind\u00ee ya Kurdan, h\u00eaza wan ya r\u00eaxistin\u00ee \u00fb parastin\u00ee, bi taybet j\u00ee aktorb\u00fbna wan di dika siyaseta c\u00eehan\u00ea de asteng bikin.<br \/>\nDi sala 2008\u2019an de dewleta Tirkiy\u00ea careke din xwest bi operasyoneke ji bejah\u00ee li ser Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, plana tasfiyekirina tevgera Kurd bicerib\u00eene. Her bi v\u00ea armanc\u00ea bi \u00ceran\u00ea re hevd\u00eetin hate kirin. \u00ceran\u00ea j\u00ee soz\u00ean al\u00eekariy\u00ea da, l\u00ea piran\u00ee li benda encama operasyon\u00ea b\u00fb. \u00ceran\u00ea ji bo girtiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean Kurd hukm\u00ea \u00eedam\u00ea xiste meriyet\u00ea, girtiy\u00ean siyas\u00ee y\u00ean ji Bak\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea radest\u00ea Tirkiy\u00ea kir. operasyona Zap\u00ea di atmosferek\u00ea ku Tirkiy\u00ea bi r\u00eaya ragihandina xwe ya nepixand\u00ee serkeftina xwe ji %100 \u00eelan kirib\u00fb destp\u00eakir \u00fb destp\u00eakirin \u00fb daw\u00eeb\u00fbna w\u00ea j\u00ee hemwext b\u00fb. Tirkiy\u00ea ji ger\u00eellayan darbeyeke giran xwarib\u00fb. Zap\u00ea pi\u015fta art\u00ea\u015fa Tirkiy\u00ea \u015fikand.<br \/>\nDi sala 2011\u2019an d\u00eesa xebata d\u00eeplomat\u00eek ya \u00ceran-Tirkiy\u00ea dewam kir. v\u00eacar\u00ea rola lehengtiy\u00ea ji \u00ceran\u00ea re hatib\u00fb day\u00een. D\u00ea \u00ceran\u00ea bi r\u00eaya bejah\u00ee \u00ear\u00ee\u015f\u00ea Qend\u00eel\u00ea bikira, ger\u00eela t\u00eak bibira, Tirkiy\u00ea j\u00ee di ser\u00ee de bi balafiran, p\u00ea re j\u00ee d\u00ea ji s\u00eenor\u00ea Bak\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea \u00ear\u00ee\u015fa Her\u00eam\u00ean Parastina Medya bikira \u00fb du dewlet d\u00ea heya heya ji meseleya Kurd rizgar bib\u00fbna. Di esas de plan ba\u015f hatib\u00fb darijandin \u00fb r\u00eesk ji bo tevgera Kurd mezin b\u00fb. \u00ceran\u00ea di \u015fer\u00ea Qend\u00eel\u00ea de, ne ku kar\u00ee p\u00ea\u015fve were, bi qeyb \u00fb wendahiy\u00ean pir z\u00eade binkeftineke d\u00eerok\u00ee jiya. V\u00ea yek\u00ea Tirkiye j\u00ee xiste nav dudiliyan \u00fb ten\u00ea bi r\u00eaya balafiran \u00ear\u00ee\u015f\u00ea her\u00eam\u00ea kir. di encam de \u00ceran\u00ea ji Tirkiy\u00ea palpi\u015ft\u00ee negirt, bi berxwedaneke mezin ya gerilla r\u00fbbir\u00fb ma, bi sedan le\u015fker\u00ean w\u00ee mirin \u00fb ne\u00e7ar ma dest ji \u00ear\u00ee\u015f\u00ea berde, xwe veki\u015f\u00eene nav qalik\u00ea xwe.<br \/>\nNiha sal 2017 ango, li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea gel\u00ea Kurd s\u00eestema xwe ya federal ava dike \u00fb ev s\u00eestem bak\u00fbr\u00ea Suriy\u00ea digire nav xwe. Hilbijartina ku \u00e7\u00eabibe j\u00ee \u015f\u00eaweya resm\u00eekirina pergal\u00ea ye. her\u00e7end ev p\u00eangav di esas de yekpareb\u00fbna axa S\u00fbriy\u00ea \u00eefade bike j\u00ee, ji h\u00eala dewleta Tirkiy\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea ve wek xeteriyeke mezin t\u00ea d\u00eetin. Herwiha her du j\u00ee bi dij\u00eetiyeke hi\u015fk li beramber\u00ee referanduma li ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea poz\u00eesyona xwe diyar dikin. Jixwe binp\u00eakirina maf\u00ean \u00eenasn\u00ee ya gel\u00ea Kurd li her du welatan bi dijwariya xwe didome.<br \/>\nXala ku div\u00ea were pirs\u00een, di demek\u00ea ku jixwe \u00ceran \u00fb Tirkiye di mijara S\u00fbriye, Yemen \u00fb m\u00eaz\u00een\u00ean gi\u015ft\u00ee y\u00ean her\u00eam\u00ea de li hev nedikirin, ango AKP-DAI\u015e \u00fb \u00ceran-Hizb\u00fbllah wek du eniy\u00ean dijber disekin\u00een, \u00e7awa b\u00fb ku niha li S\u00fbriy\u00ea j\u00ee, di mijara siyaseta Iraq\u00ea j\u00ee digih\u00eejin hev? Bi taybet j\u00ee dixwazin operasyoneke hevbe\u015f li dij\u00ee ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea p\u00eak b\u00eenin. \u00car\u00ee\u015fkirin \u00fb dagirkirina ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea yek ji xewn\u00ean Tirkiy\u00ea ya p\u00eaknehat\u00ee ya sala 2003\u2019an ku piran\u00ee caran aliy\u00ean fa\u015f\u00eest wek rexne ji dewlet\u00ea re dian\u00een ziman. L\u00ea niha \u00eet\u00eefaqa AKP-MHP li ser bingeha dij\u00eetiya Kurdan avab\u00fbye, dibe ev xewn j\u00ee dubare zind\u00ee bibe. Pir\u00ee caran ji h\u00eala rayedar\u00ean Tirkiy\u00ea ve p\u00eaw\u00eestiya dagirkirina Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea t\u00ea ziman.<br \/>\nNiha em ji h\u00eala her s\u00ea aliyan ve li referandum\u00ea m\u00eaze bikin:<br \/>\nPDK ji dema damezirandina xwe heya niha di aliy\u00ea siyaset \u00fb pol\u00eet\u00eekaya xwe de tucar serbixwe neb\u00fbye, herdem gir\u00eaday\u00ee h\u00eaz\u00ean her\u00eam\u00ee yan j\u00ee navnetew\u00ee b\u00fbye. Projeya referanduma serbixweb\u00fbna Kurdistana Ba\u015f\u00fbr ji Iraq\u00ea j\u00ee, ji v\u00ea rew\u015f\u00ea mustesna n\u00eene. Barzan\u00ee beriya ku v\u00ea teza xwe \u00eelan bike, bi caran serdana Emer\u00eeka, Ewr\u00fbpa \u00fb herwiha Tirkiy\u00ea kir. Barzan\u00ee heya qirik\u00ea bi Tirkiy\u00ea ve hatiye gir\u00eadan. Jixwe di dema \u00ear\u00ee\u015fa DAI\u015e li ser Iraq \u00fb Ba\u015f\u00fbr de j\u00ee di kolal\u00eesyona AKP-DAI\u015e-Ereb\u00eestan\u00ea de cih girt. Niha \u00e7awa dibe ku Barzan\u00ee ruxm\u00ee Tirkiy\u00ea, yan\u00ee di rew\u015fek\u00ea ku Erdoxan neraz\u00eeb\u00fbn n\u00ee\u015fan dide, di p\u00eakan\u00eena referand\u00fbm\u00ea de israr dike? Di v\u00ea mijar\u00ea de ji h\u00eala pir aliyan ve ev \u015f\u00eerov t\u00ea kirin ku ev planeke hevbe\u015f ya Tirkiye-Barzan\u00ee ye. Barzan\u00ee ji bo ku hinek\u00ea zext li ser muxal\u00eef\u00ean xwe bike, di hilbijartin\u00ean dema p\u00ea\u015f de \u00eemaja xwe ya hilwe\u015fiyay\u00ee paqij bike \u00fb herwiha tew\u00eez\u00ean hewce ji H\u00fbkumeta Navend\u00ee ya Iraq\u00ea bigire, referandum xistiye rojev\u00ea. Jixwe t\u00ea d\u00eetin ger ku referand\u00fbm p\u00eak b\u00ea j\u00ee, di aliy\u00ea p\u00eakan\u00eena w\u00ea de tu zem\u00eeneke prat\u00eek\u00ee \u00fb real tune ye.<br \/>\nReferanduma serbixweb\u00fbn\u00ea ji h\u00eala Tirkiy\u00ea ve j\u00ee ji bo ku huk\u00fbmeta Iraq\u00ea hinek\u00ea j\u00ear zext de bim\u00eene, heta li dij\u00ee Qend\u00eel-\u015eengal\u00ea p\u00ea re bikeve nav t\u00eakiliyan, herwiha ji bo teh\u00eed li ser \u00ceran\u00ea j\u00ee were kirin, t\u00ea bikaran\u00een. Her\u00e7end Erdoxan dijberb\u00fbna xwe an\u00eebe ziman j\u00ee \u00fb bi rast\u00ee j\u00ee ger ku \u00eemkan\u00ea p\u00eakhatina serbixweb\u00fbna Kurdan li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea heb\u00fbya, Tirkiy\u00ea d\u00ea bi hem\u00fb heb\u00fbna xwe li dijber rawestib\u00fbya, l\u00ea pir e\u015fkereye ku di vir de planeke h\u00eena qir\u00eaj t\u00ea me\u015fandin. Barzan\u00ee \u00fb Erdoxan ji bo \u00ceran \u00fb Irqa\u00ea biki\u015fin ser xeta xwe, ango li dij\u00ee PKK\u2019\u00ea bikar b\u00eenin, ev referandum wek karta tehd\u00eet\u00ea xistine devr\u00ea.<br \/>\n\u00ceran \u00e7awa dibe ku dikeve nav l\u00eestok\u00ea? Di encam de li ser \u00ceran\u00ea gefxwarin\u00ean \u00cesra\u00eel, Ereb\u00eestan, Emer\u00eeka hene. Li Iraq\u00ea her\u00e7end He\u015fd\u00ee \u015eeb\u00ee h\u00eazeke ney\u00ea \u00eenkarkirin be, l\u00ea bel\u00ea d\u00eenam\u00eek\u00ean siyas\u00ee y\u00ean \u015e\u00eee \u00fb Sun\u00ee di nav hin l\u00eager\u00ean cuda bi Ereb\u00eestan \u00fb Rusyay\u00ea re ne. Ango \u00eeht\u00eemal heye ku Iraq ji kontrola \u00ceran\u00ea derkeve. Herwiha p\u00eakhatina referandum\u00ea t\u00ea wateya par\u00e7eb\u00fbna Iraq\u00ea, ev j\u00ee otomat\u00eekmen par\u00e7eb\u00fbna \u00ceran \u00fb welat\u00ean din j\u00ee dix\u00eene rojev\u00ea. \u00ceran bi r\u00eaya Erdoxan dikare li ser Barzan\u00ee zext bide \u00e7\u00eakirin, Erdoxan bi hevkariya li dij\u00ee PKK v\u00ea yek\u00ea dipejir\u00eene \u00fb \u00ceran di k\u00ealeka PKK\u2019\u00ea t\u00eakbirina PJAK\u2019\u00ea j\u00ee daxwaz dike. S\u00eage\u015foya \u015feytan\u00ee wiha ava dibe.<br \/>\nEv plan pir a\u015f\u00eena \u00fb dubar ye, beriya v\u00ea hatiye ceribandin \u00fb ji ber berxwedana b\u00eahempa ya ger\u00eelayan \u00fb pi\u015ftgiriya gel\u00ea Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea t\u00eak \u00e7\u00fbye. Pir e\u015fkereye ku d\u00eesa d\u00ea b\u00ea encam bim\u00eene. Ceribandina planeke ku binkeft\u00ee ye, h\u00eaviya daw\u00ee ya Erdoxan-Barzan\u00ee-Ruhan\u00ee j\u00ee \u00eefade dike. Tu r\u00eayeke din ya ku p\u00ea\u015f\u00ee li serkeftin \u00fb azadiya gel\u00ea Kurd bigire, nema li ber xwe dib\u00eenin.  L\u00ea ti\u015fta ku ew nab\u00eenin \u00fb naxwazin bib\u00eenin Bizav\u00ean Azadiya Gel\u00ea Kurd li her \u00e7ar par\u00e7ey\u00ean Kurdistan\u00ea ji sal\u00ean 2008 \u00fb 2011\u2019an pir z\u00eadetir mezin b\u00fbne \u00fb ev h\u00eaza bilind ya r\u00eaxistin\u00ee, le\u015fker\u00ee \u00fb birdoz\u00ee d\u00ea eniya dijber\u00ea Kurd; AKP-PDK-\u00ceran\u00ea mehk\u00fbm\u00ea binkeftin\u00ea bike. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ev\u00een Nejdet D\u00eesa rojeva her\u00eama me bi p\u00ea\u015fketin\u00ean n\u00fb re dagirt\u00ee ye. Cenga Mezin ya Reqay\u00ea di p\u00eangav\u00ean daw\u00ee ber bi serkeftin\u00ea ve di\u00e7e, Rojava hazirt\u00ee ji bo hilbijartina S\u00eestema Federal\u00eezma Demokrat\u00eek ya Bak\u00fbr\u00ea S\u00fbriy\u00ea dike, Musil ji DAI\u015e\u2019\u00ea paqij b\u00fb, bi p\u00ea\u015fengtiya He\u015fd\u00ee \u015eeb\u00ee operasyona Til Efer destp\u00eakiriye. Li Tirkiy\u00ea girtina serok\u00ea muxalefeta sereke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4995,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4993","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gotar"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9895,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4993\/revisions\/9895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pjak.net\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}